18 listopada br., tradycyjnie, przedstawiciele Środowiska Borowiczan – Sybiraków oraz sympatycy organizacji uczcili pamięć 896 żołnierzy AK, BCh NSZ i innych formacji niepodległościowych, wywiezionych z Lublina, 18 listopada 1944 r. do łagrów NKWD w rejonie Borowicz. Obok bocznicy kolejowej, z której wyruszyły bydlęce wagony z represjonowanymi, przy pomniku DLA PAMIĘCI...KU PRZESTRODZE zapalono znicze, złożono wiązanki i odmówiono modlitwę w intencji ofiar łagrów.

 

Tekst i zdjęcia Dorota Adach

Zarząd Stowarzyszenia Środowisko Borowiczan – Sybiraków, dla zachowania pamięci o wywózkach żołnierzy Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich, Narodowych Sił Zbrojnych i innych formacji niepodległościowych do łagrów NKWD w rejonie Borowicz i Swierdłowska, organizuje każdego roku w Lublinie ogólnopolskie uroczystości oddania hołdu ofiarom represji. W bieżącym roku uroczystości odbywały się w dniu 22 października. Zostały wyróżnione przez pana Lecha Sprawkę Patronatem Honorowym Wojewody Lubelskiego. Współorganizatorami przedsięwzięcia byli: Prezydent Miasta Lublin p. Krzysztof Żuk i Dyrektor Szkoły Podstawowej nr 1 im. ks. S. Konarskiego w Lublinie p. Iwona Pańpuch.

 

Przebieg wydarzeń.

I. O godz. 10.30 na Skwerze Borowiczan, przy pomniku DLA PAMIĘCI ...KU PRZESTRODZE, według ceremoniału wojskowego, odbyła się uroczystość patriotyczna z apelem pamięci i salwą honorową. Zostały złożone wieńce i zapalono znicze.

Uroczystość rozpoczął hymn Rzeczypospolitej Polskiej odegrany przez orkiestrę wojskową. Ceremonię prowadził przedstawiciel Prezydenta Miasta Lublin p. Zdzisław Niedbała, który w imieniu współorganizatorów powitał zgromadzonych. Historyczne tło uroczystości przedstawiła prezes Stowarzyszenia Środowisko Borowiczan – Sybiraków p. Dorota Adach. Następnie głos zabrali: poseł na Sejm RP pan Sylwester Tułajew, pan Marcin Jakóbczyk doradca MEiN, który odczytał list od ministra edukacji i nauki prof. dr. hab. Przemysława Czarnka. W imieniu młodzieży głos zabrał marszałek Wojewódzkiego Parlamentu Dzieci i Młodzieży, student KUL – p. Michał Bogusław.

  • Apel pamięci wraz z salwą honorową przeprowadziła 2. Lubelska Brygada Obrony Terytorialnej im. mjr. H. Dekutowskiego ps. „Zapora”, apel pamięci odczytał kpt. Kamil Chrzan.
  • Delegacje złożyły wieńce i zapaliły znicze.
  • Uroczystość przy pomniku DLA PAMIĘCI … KU PRZESTRODZE zakończyła się odegraniem przez orkiestrę wojskową melodii „Śpij kolego”.

 

II. Zgodnie z planem uczestnicy udali się autobusem MPK przed siedzibę Szkoły Podstawowej nr 1 przy ul. Kunickiego116, gdzie zostały złożone wiązanki i zapalone znicze przy upamiętnieniu żołnierzy Armii Krajowej - ofiar łagrów NKWD w rej. Borowicz i Swierdłowska, ufundowanym w 2009 r., o czym przypomniała dyrektor szkoły p. Iwona Pańpuch.

 

III. O godz. 12.00 w kościele pw. Najświętszego Serca Jezusowego przy ul. Kunickiego 128 została odprawiona msza św. w intencji zmarłych i żyjących więźniów łagrów NKWD w rejonie Borowicz i Swierdłowska oraz ich rodzin. Mszy św. przewodniczył i homilię wygłosił proboszcz parafii – ks. dr Waldemar Sądecki.

 

Po mszy świętej uczniowie Szkoły Podstawowej nr 1 im. ks. S. Konarskiego pod kierunkiem nauczycielki p. Aleksandry Maziarz - Wysockiej oddali hołd Zamęczonym Borowiczanom prezentując wzruszający występ artystyczny.

Wydarzenia upamiętniające żołnierzy AK BCh, NSZ – ofiary łagrów NKWD zaszczycili obecnością zaproszeni goście: poseł na Sejm RP – pan Sylwester Tułajew, doradca MEiN - pan Marcin Jakóbczyk, przedstawiciel Wojewody Lubelskiego – p. Waldemar Podsiadły, przedstawiciel Marszałka Województwa Lubelskiego – p. Bogdan Kawałko wraz z p. Pauliną Rusinek, przedstawiciel Prezydenta Miasta Lublin - sekretarz miasta p. Andrzej Wojewódzki wraz z ekspertem - p. Anną Augustyniak, lubelski wicekurator oświaty p. Eugeniusz Pelak wraz z wiz. p. Eugeniuszem Rybickim, przedstawiciele LITPOLUKRBRIG - płk Grzegorz Nitkiewicz i kpt. Leymanov Skrebe, przedstawiciel Dowódcy 19. Lubelskiej Brygady Zmechanizowanej im. gen. dyw. F. Kleeberga – płk Marek Krzemiński, przedstawiciele Dowódcy 2. Lubelskiej Brygady Obrony Terytorialnej im. mjr. H. Dekutowskiego ps. „Zapora” - mjr Aleksander Falsztyński i mjr Przemysław Kędziora, kierownik Klubu 19. Lubelskiej Brygady Zmechanizowanej – płk Andrzej Ptasiński, wicedyrektor Muzeum Narodowego w Lublinie - p. Barbara Oratowska, przedstawiciel Dyrektora Oddziału IPN w Lublinie - p. Leszek Czarnecki, dyrektor Szkoły Podstawowej nr 1 im. ks. S. Konarskiego – p. Iwona Pańpuch, dyrektor 27. LO im. Zesłańców Sybiru - p. Urszula Łapińska - Łubniewska, proboszcz parafii pw. Najświętszego Serca Jezusowego – ks. dr Waldemar Sądecki, prezes Lubelskiego Oddziału Związku Sybiraków – p. Janusz Pawłowski, prezes Związku Piłsudczyków RP Okręg Ziemia Lubelska - gen. bryg. Stanisław Olszewski.

Ponadto w uroczystości udział wzięli przedstawiciele Środowiska Borowiczan – Sybiraków, kombatanci, młodzież szkolna i mieszkańcy Lublina.

 

Poczty sztandarowe wystawili: 2. Lubelska Brygada Obrony Terytorialnej im. mjr. H. Dekutowskiego ps. „Zapora,” Stowarzyszenie Środowisko Borowiczan – Sybiraków, Związek Sybiraków Oddział w Lublinie, Związek Piłsudczyków RP Okręg Ziemia Lubelska, 27. Liceum Ogólnokształcące im. Zesłańców Sybiru w Lublinie, Szkoła Podstawowa nr 1 im. ks. S. Konarskiego w Lublinie.

 

Uroczystości oraz wydarzenia historyczne związane z wywózką żołnierzy Polskiego Państwa Podziemnego do łagrów NKWD były przedstawiane kilkakrotnie w TVP3 oraz w relacjach radiowych.

 

Tekst: Dorota Adach

Zdjęcia : Magdalena Szymaszek – Naumiuk i Dorota Adach

 

17 września 2021 r., w Dniu Sybiraka, na zaproszenie Prezydenta Miasta Białegostoku, delegacja lubelska uczestniczyła w wydarzeniach związanych z otwarciem Muzeum Pamięci Sybiru. Wyjazd zorganizowało Stowarzyszenie Środowisko Borowiczan – Sybiraków, a udział wzięli przedstawiciele Związku Sybiraków, XXVII Liceum im. Zesłańców Sybiru – Lubelskiego Stowarzyszenia Pamięci Ofiar Sybiru, młodzież SP nr 1 im. ks. S. Konarskiego w Lublinie oraz przedstawiciele Stowarzyszenia Środowisko Borowiczan – Sybiraków.

 

Uroczystość otwarcia Muzeum, z udziałem najwyższych władz państwowych, wymagała spełnienia wysokich standardów bezpieczeństwa i była dla uczestników dość kłopotliwa. Nie mogliśmy m.in. usiąść razem z uwagi na wyznaczone różne sektory. Wszyscy uczestnicy mogli się jednak czuć bardzo serdecznie zaopiekowani. Zadbano o niezwykle podniosłą atmosferę. Wystąpienia gości były merytoryczne. Szczególną uwagę przyciągnęły wystąpienia obecnego i byłego Prezydenta RP, gospodarzy uroczystości oraz wystąpienie Sybiraczki pani prof. Elżbiety Sułkowej i pani Marty Herling- Grudzińskiej córki Sybiraka, pisarza Gustawa Herlinga - Grudzińskiego, autora ”Innego Świata”. Silne emocje wywołało uruchomienie przez prezydenta Białegostoku i Sybiraczki Henryki Pagniello „dzwonu braci Józefa i Bronisława Piłsudskich”. Dźwięk dzwonu będzie każdego roku przypominał o tragicznych losach zesłańców na Sybir od XVI do XX wieku.

 

Architektura gmachu Muzeum i jej różnorodność robi wrażenie. Rozmach i nowoczesność łączy się z historią wkomponowanych w całość przedwojennych magazynów wojskowych przylegających do bocznicy kolejowej dawnego Dworca Poleskiego. Ciekawy i obszerny sposób ekspozycji wymaga zarezerwowania kilku godzin na zwiedzanie. Uczestnicy mogli zapoznać się z ekspozycją w ciągu 1.5 godz. Była to zaledwie inspiracja do samodzielnego obejrzenia wszystkich interesujących daną osobę aspektów tego bardzo szerokiego tematu.

 

Nasza delegacja wraz ze sztandarem Środowiska Borowiczan – Sybiraków i wiązanką kwiatów oddała hołd Zamęczonym przy Pomniku – Grobie Nieznanego Sybiraka oraz tablicy upamiętniającej żołnierzy AK – ofiary łagrów NKWD. Pod koniec dnia udaliśmy się na pokaz multimedialny na frontonie gmachu Muzeum. Cały dzień wypełniony był ponadto spotkaniami z Sybirakami, którzy dzielili się doświadczeniami i trudnymi wspomnieniami z „nieludzkiej ziemi”. Ważne jest, aby ten przekaz został utrwalony i stał się ważnym elementem historii współczesnej, nie tylko polskiej.

 

Drugi dzień pobytu był kontynuacją spotkań z Sybirakami oraz spotkań z grupami rekonstrukcyjnymi. Deszczowa pogoda nieco ograniczyła możliwości wykorzystania oferty organizatorów.
W drodze powrotnej”rzut oka” na gościnny Białystok.

 

Tekst:Dorota Adach
Zdjęcia: Dorota Adach i Stefan Wrembel

 

Wyjazd został sfinansowany ze środków Narodowego Instytutu Wolności, priorytet 5. Program Rozwoju Organizacji Obywatelskich.

Link do audycji w Nowym Radiu o Borowicznach - posłuchaj

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. To find out more about the cookies we use and how to delete them, see our privacy policy.

I accept cookies from this site.

EU Cookie Directive Module Information